Plotse of acute pijn heeft een signaalfunctie. Denk maar aan een prikwonde of een tandabces. Sommige soorten pijn houdenzichzelf in stand. Zulke chronische, slepende pijnen duren langer dan verwacht. Soms jaren. Overal lees je dat het geneesmiddelenverbruik moet dalen. Dat wil niet zeggen dat verantwoord gebruik van pijnstillers niet mag. Zelfzorg en eerste hulp doe je in overleg met je apotheker.

het drietrappensysteem:

trap 1: Lichte pinstillers aangewezen bij hoofdpijn, griep, menstruatiepijn , tandpijn.

De eerste keuze is paracetamol. Ander pijnstillers zoals aspirine, ibuprofen en naproxen volgen. Om oververbruik tegen te gaan en juiste toepassingen te garanderen zijn grote verpakkingen of zware doseringen op medisch voorschrift. Sommige blijven beschikbaar op schriftelijke aanvraag van de patiënt. Laat dit een gelegenheid worden om wat dieper in te gaan op het pijnprobleem.

Paracetamol: volwassenen 500mg tot 1g, maximaal 4 x per dag met een interval van 4 uur
                    kinderen: volg de dosering aangegeven op de verpakking

aspirine: volwassenen en kinderen vanaf 12 jaar: 300 tot 500 mg, maximaal 6 x per dag

ibuprofen: volwassenen en kinderen vanaf 12 jaar: 200 tot 400 mge, maximaal 4 x per dag
               onder de 12 jaar: doseren volgens lichaamsgewicht

naproxen: volwassenen en kinderen vanaf 12 jaar: 440 tot 660 mg per dag in 2 of 3 giften.

Deze medicijnen hebben een voelbaar effect binnen de 30 minuten. Indien nodig kan een volgende toediening 4 uur later gebeuren.

trap 2: Deze geneesmiddelen werken in op de hersenen en zijn voorschriftplichtig. Codeïne is er één van. 
           Het kan toegevoegd zijn aan producten van trap één. Die komen daardoop op voorschrift.

trap 3: Sterke pijnstillers zoals morfine en verwanten. Deze trap valt buiten de zelfzorg.

OPGELET!

• 1 op 5 astmapatiënten is overgevoelig voor aspirine
• voor maaglijders is paracetamol de beste keuze
• bij leverkwalen enovermatig alcoholgebruik is paracetamol te mijden
• Aspirine blijft afgeraden tijdens het eerste en laatste trimester van de zwangerschap en bij borstvoeding
• aspirine vermindert de bloedstolling. Combinatie met bloedverdunners kan enkel onder medisch toezicht
• Patiënten met een verhoogde bloeddruk beperken het gebruik van ibuprofen en naproxen tot één week. Bruistabletten kunnen door het aanwezige natrium de bloeddruk verhogen.
• 65-plussers en senioren met een uitgebreid medicatipakket bekijken zelfzorg in overleg met de arts en apotheker
• veel actieve bestanddelen komen voor onder verschillende merknamen.
• Preparaten met één enkel bestanddeel genieten de voorkeur. Een combinatie met coffeïne kan de patiënt ten goede komen.
• Lees steeds de bijsluiter.